Bloed, zweet en tranen

Er zijn trajecten die jarenlang duren, veel energie kosten, veel ophef veroorzaken en grote consequenties hebben. De overstapregeling van voortdurende naar eeuwigdurende erfpacht is zo’n traject. In 2014 vormden de VVD samen met D66 en de SP een coalitie die we nog niet eerder gezien hadden in onze hoofdstad. De liberale partijen hadden in hun verkiezingsprogramma aangegeven dat ze voor afkoop van erfpacht zijn, de socialistische partij wilde graag dat de grond eigendom van de gemeente zou blijven. Als fractievoorzitter van de Amsterdamse VVD ben ik trots op het historische resultaat dat we in de nacht van 28 op 29 juni 2017 behaald hebben.

Gelukkig konden we elkaar in de coalitie wél vinden in de wens om het huidige systeem te veranderen. De onvoorspelbaarheid van het verhogen van de canon na het afloop van je tijdvak werd raadsbreed als onwenselijk gezien. Erfpacht, het is een onderwerp wat in elk geval op de agenda van veel mensen is gekomen. In Amsterdam staan ruim 100.000 huizen op erfpachtgrond.

Dit soort grote financiële onderwerpen worden vaak diep weggestopt als er eenmaal een besluit over is genomen. Dat weet ik uit mijn praktijk als marktonderzoeker. Het afsluiten van een hypotheek krijgt bij oriëntatie en afsluiting enorm veel aandacht om daarna snel weggestopt te worden in een ver vakje achter in de hersenen. Dat gaat waarschijnlijk bij veel mensen ook zo bij de aankoop van een huis op erfpachtgrond. Je koopt het af voor 50 jaar en je kijkt er niet meer naar om. Niet goed, maar wel begrijpelijk. Vanuit de gedachte dat het oude systeem vervangen moest worden, werd er onderhandeld, intensief gesproken, inspraak gehouden, juridische consequenties onderzocht, vergaderd, nog eens vergaderd en nog meer vergaderd.

Begin dit jaar kwam er een voorstel naar buiten waarbij via een rekentool iedereen kon bekijken wat de gevolgen waren van dit nieuwe voorstel. Dit leverde een storm van kritiek en schrik op. Vooral in Amsterdam Zuid was de onrust groot. En dus moest er opnieuw worden onderhandeld en worden vergaderd en nog meer worden vergaderd. De VVD in Amsterdam Zuid was voor ons een hele belangrijke partner in de inzet voor een beter systeem. Na intensief overleg met alle betrokkenen volgde een nieuw voorstel. Dit voorstel leverde zowel positieve als negatieve reacties op. Zo gaat dat natuurlijk met voorstellen die effect hebben op de persoonlijke financiële situatie van huizenbezitters. Voor bepaalde groepen huizenbezitters is het resultaat aantrekkelijk, voor anderen niet. Maar het is wel een veel beter voorstel dan het huidige stelsel. Zoals onze woordvoerder Tjakko Dijk zegt: “Het woord historisch is in het kader van erfpacht al regelmatig gevallen maar in dit verband absoluut wederom van toepassing. Voor het eerst in meer dan 100 jaar kunnen Amsterdamse erfpachters vrijwillig overstappen naar eeuwigdurende erfpacht, waarmee zij zijn gevrijwaard van onvoorspelbare canonverhogingen aan het einde van hun erfpachttijdvak.” De invoering van eeuwigdurende erfpacht is een belangrijk wapenfeit van het huidige college, op weg naar een echte keuze tussen erfpacht en eigen grond. Tjakko Dijk: “Ik ben onder de indruk geraakt van de grote betrokkenheid van erfpachters bij de invoering van eeuwigdurende erfpacht. Niet iedereen is tevreden en dat snap ik heel goed. Maar dankzij alle inspraak ligt er nu een goede overstapregeling.”

Besluitvorming is altijd het sluitstuk van een traject van beleidsontwikkeling. Onze wethouder Eric van der Burg werd op twitter niet voor niks ”the man of the match” genoemd. Door zijn niet aflatende inzet, zijn jaloersmakende energie, zijn houding naar en zijn gesprekken met mensen die niet enthousiast zijn, zijn acties om het voorstel beter te maken, zijn we nu waar we zijn. Gisteren hebben we dit belangrijke besluit genomen. Daar ging nog wel het een en ander aan vooraf: een rechtszaak, een ordedebat, een interpellatie en nog meer, maar het gaat altijd om het resultaat. En dat staat! En wat is nou drie jaar op de eeuwigheid? Top!

Lees meer over de besluitvorming rond erfpacht in de Volkskrant.

Marja Ruigrok

Over Marja Ruigrok

Connector en ondernemer. Oprichter en partner van marktonderzoeksbureau Ruigrok NetPanel, voormalig fractievoorzitter van de Amsterdamse VVD, bestuurder, commissaris, raad van toezicht, kwartiermaker en ambassadeur van diverse organisaties, spreker, investeerder en mentor voor (impact) ondernemers. 

Geef een reactie